Deze publicatie is gebaseerd op het masteronderzoeksproject van een student, uitgevoerd bij Soa Aids Nederland. Het onderzoek begon met de constatering dat laagopgeleide jonge mannen vaak niet deelnemen aan vrijwillig vragenlijstonderzoek naar seksualiteit. Dit resulteert in een gebrek aan inzicht bij gemeenten en overheden over wat er op seksueel gebied speelt bij deze doelgroep, en welke problemen en behoeften er zijn. Dit maakt het moeilijk om effectief beleid te ontwikkelen voor deze specifieke groep. De publicatie verscheen in het Nederlands in het Tijdschrift voor Seksuologie, waarbij de student de eerste auteur is. De stagebegeleider van Soa Aids Nederland heeft ook bijgedragen aan het schrijven van de publicatie.

Waarom doen jonge mannen (niet) mee met vragenlijstonderzoek over seksualiteit? Gendernormen, barrières en motivaties volgens lager opgeleide jonge mannen ¹

Lager opgeleide jonge mannen blijken moeilijker te bereiken voor deelname aan onderzoek over seksuele gezondheid dan vrouwen en hoger opgeleide mannen. Wij onderzochten de barrières en motiverende factoren van deze groep voor deelname. Semigestructureerde interviews werden uitgevoerd tussen maart en juli 2022. Deelnemers werden benaderd volgens convenience sampling. De interviews zijn deductief, inductief en axiaal gecodeerd met coderingssoftware.

Deelnemers komen vaak in aanraking met het onderwerp seksualiteit, maar voeren hierover niet zo gemakkelijk serieuze gesprekken. Jonge mannen verwachten een lage intrinsieke motivatie bij andere mannen om deel te nemen aan vragenlijstonderzoeken over seksualiteit. Die lage motivatie verklaren zij door stereotiepe karaktereigenschappen van mannen en een gebrek aan kennis over of ervaring met seksualiteit. Het ontvangen van kennis zou meer motiverend werken dan een materiële beloning. Vertrouwen in de onderzoekers en privacy zijn cruciaal voor deelname. Deelnemers zagen zichzelf als een kleine minderheid die wel mee zou doen met gezondheidsonderzoek.

Toekomstig onderzoek zou dieper in kunnen gaan op sociologische-antropologische theorieën om verschillen in participatie te duiden. Vertrouwen en wederkerigheid in de relatie tussen onderzoeker en participant zijn belangrijk om de deelname van lager opgeleide jongeren te vergroten. Immateriële beloningen zoals kennis en altruïstische motieven kunnen participatie vergroten. Door vragenlijstonderzoek te verbinden aan interventies die kennis en vaardigheden bevorderen kan deelname vergroot worden. Om de deelname van jonge, lager opgeleide mannen in seksualiteitsonderzoek te vergroten lijkt een transformatieve maatschappelijke benadering van mannelijkheidsnormen noodzakelijk die verder reikt dan de invloedsfeer van individuele onderzoekers.